Boyama Öncesi İşlemde Yağdan Arındırma ve Durulama Prensipleri

Boyama Öncesi İşlemde Yağdan Arındırma ve Durulama Prensipleri

1 (4).jpg

Boyama öncesi yağ giderme ve durulama esas olarak iki işlemden oluşur: yağ giderme ve durulama. Temel prensipler şunlardır:

Yağdan Arındırma Prensibi
Yağ giderme, boyama öncesi işlemin kritik bir adımıdır ve iş parçasının yüzeyinden yağ ve gres gibi kirleticileri uzaklaştırarak sonraki kaplama işlemleri için yüksek kaliteli bir temel sağlamayı amaçlar. Yaygın yağ giderme yöntemleri arasında kimyasal yağ giderme, elektrokimyasal yağ giderme, emülsiyon yağ giderme ve ultrasonik yağ giderme bulunur. Bu yöntemlerin prensipleri aşağıda detaylı olarak açıklanmıştır:

  1. Kimyasal Yağ Giderme
    Sodyum hidroksit, sodyum karbonat, sodyum fosfat ve diğer alkali maddeler içeren alkali yağ çözücüler, yağ ile sabunlaşma reaksiyonuna girer. Bu, yağı suda çözünebilen sabun ve gliserole dönüştürerek etkili bir şekilde uzaklaştırır.
    Gliseril tristearat örneğini ele alırsak, sabunlaşma reaksiyonunun denklemi şu şekildedir:
    ( 17 35 )3 3 5+3 ⟶3 17 35 + 3 5( )3 ( C 17 H 35 COO ) 3 C 3 H 5 + 3 N A O H 3 C 17 H 35 COON A + C 3 H 5 ( O H ) 3
    Ek olarak, alkali yağ çözücüdeki emülgatörler ve dağıtıcılar, yağ ile iş parçası yüzeyi arasındaki arayüzey gerilimini azaltarak, yağın daha kolay ayrılmasını ve yağ çözücü çözeltiye dağılmasını sağlar.

  2. Elektrokimyasal Yağ Giderme
    İş parçası elektrot olarak kullanılır ve alkali bir yağ giderme çözeltisine daldırılır. Elektroliz yoluyla üretilen gazlar (hidrojen ve oksijen), iş parçası yüzeyindeki yağı yoğun bir şekilde etkiler ve çalkalayarak uzaklaştırılmasını hızlandırır.
    İş parçası katot görevi gördüğünde, bir indirgeme reaksiyonu hidrojen üretir:
    2 2 +2 −⟶ 2↑+2 − 2 H 2 O + 2 e H 2 + 2 O H
    İş parçası anot görevi gördüğünde, bir oksidasyon reaksiyonu oksijen üretir:
    4 −−4 −⟶ 2↑+2 2 4 O H 4 e O 2 + 2 H 2 O
    Bu gazlar, iş parçasının yüzeyinde minik kabarcıklar oluşturur. Kabarcıklar büyüyüp yükseldikçe, yapışmış yağı mekanik olarak uzaklaştırırlar.

  3. Emülsiyon Yağ Giderme
    Emülsiyonlu yağ çözücülerdeki organik çözücüler (örneğin, gazyağı, benzin) yağı çözerken, emülsiyonlaştırıcılar yağın suda stabil bir emülsiyon oluşturmasını sağlar. Bu kombinasyon, iş parçası yüzeyinden yağı etkili bir şekilde uzaklaştırır. Organik çözücüler yağı hızla çözerek bir yağ-çözücü karışımı oluştururken, emülsiyonlaştırıcılar yağ damlacıklarının yüzeylerine yapışarak suda homojen bir dağılım sağlar ve yeniden birleşmeyi veya iş parçasına yeniden yapışmayı önler.

  4. Ultrasonik Yağ Giderme
    Ultrasonik bir verici tarafından üretilen yüksek frekanslı titreşimler, yağ giderme çözeltisine iletilir. Ultrasonik etki altında, çözeltide sayısız mikroskobik kavitasyon kabarcığı oluşur. Oluşumları, büyümeleri ve ani çökmeleri sırasında, bu kabarcıklar güçlü şok dalgaları ve mikro jetler oluşturarak iş parçası yüzeyindeki yağı yoğun bir şekilde etkiler ve temizler. Bu, yağın hızla ayrışmasını ve yağ giderme çözeltisine dağılmasını sağlar.

Durulama Prensibi
Durulama, yağ giderme işleminden sonra iş parçası yüzeyinde kalan artık yağ giderici maddeleri, ayrışmış yağ ürünlerini ve diğer kirleticileri uzaklaştırır. Başlıca prensipler şunlardır:

  1. Çözünme ve Seyreltme
    Durulama sırasında, iş parçası suya daldırılır veya akan suyla yıkanır. Kalan yağ çözücüler ve ayrışmış yağ ürünleri yavaş yavaş suda çözünür. Su sürekli olarak değiştirildiğinde veya aktığında, bu safsızlıkların konsantrasyonu azalır ve etkili bir temizleme sağlanır.

  2. Mekanik Yıkama
    Su akışının darbe kuvveti, iş parçası yüzeyinde mekanik bir yıkama etkisi yaratarak, yapışmış kalan küçük kirlilik parçacıklarının uzaklaştırılmasına yardımcı olur. Bu etki, özellikle yüksek basınçlı suyla durulama işleminde belirgindir; bu sayede inatçı kirlilikler etkili bir şekilde temizlenir.